Rat หนูเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็ก ฉลาดและมีประสิทธิภาพในการขยายพันธุ์ ออกลูกหลาน ได้เร็วมาก มีการเรียนรู้จากเหตุการณ์หรือประสบการณ์ที่ได้รับเร็วมาก สามารถจำเหตุการณ์ ได้นาน หนูเป็นศัตรูสำคัญของมนุษย์เพราะว่าไม่เพียงแต่ทำลายทรัพย์สิน เศรษฐกิจ ทำลาย พืชผลทางการเกษตรให้ได้รับความเสียหายแล้วยังเป็นพาหะนำโรคร้ายหลายโรคมาสู่มนุษย์และสัตว์เลี้ยงอีกด้วย ในบรรดาหนูทั้งหลาย ตัวทำลายทรัพย์สินมากที่สุดคือ หนูสกุล RATTUS ในประเทศ พบว่ามีหนูอยู่ทั้งสิ้น 24 ชนิด หนูที่พบเห็นในอาคารบ้านเรือนมากที่สุดมี 4 ชนิด ได้แก่

1. หนูหริ่ง (Mus musculus) เป็นหนูที่พบมากตามบ้าน มีขนาดเล็กสุด
2. หนูจิ๊ด (Rattus exulans) ตัวโตกว่าหนูหริ่ง
3. หนูท้องขาว (Rattus rattus) หรือหนูหลังคาเป็นหนูขนาดกลาง
4. หนูนอร์เวย์ (Rattus nirvegicus) บางครั้งเรียกว่าหนูท่อหรือหนูสีน้ำตาล เป็นหนูขนาดใหญ่

การแพร่พันธุ์ของหนู

หนูมีความสามารถในการผสมพันธุ์และแพร่พันธุ์ได้รวดเร็ว จากการศึกษาพบว่าหนูนอร์เวย์และหนูทองขาวสามารถมีลูก ครั้งแรกเมื่ออายุประมาณ 3-56 เดือน ใช้เวลาตั้งท้องประมาณ21 วัน ส่วนหนูหริ่งใช้เวลาตั้งท้อง 19 วัน หลังออกลูกแล้วภายใน 48 ชั่วโมง หนูสามารถรับการผสมพันธุ์ได้อีก หนูท้องขาว สามารถผสมพันธุ์ได้ทุก 4 วัน

อุปนิสัยของหนู

หนูชอบออกหากินตอนกลางคืน โดยเฉพาะในตอนเริ่มค่ำจน กระทั่งถึงเที่ยงคืน ส่วนในเวลาหลังเที่ยงคืนถึงรุ่งเช้า ปกติหนูจะหากินร้อยละ 10 ของน้ำหนักตัวมัน ต่อวัน เช่น หนูท้องขาว หนัก 200 กรัม จะกินอาหารวันละ 20 กรัม นอกจากอุปนิสัย การแทะการออกหากินแล้ว อีกอย่างคือ การส่งสัญญาณบอกให้เพื่อนรู้ถึงอันตรายที่จะเกิดขึ้น เช่น การส่งเสียงร้องบอก   และปัสสาวะรดเหยื่อพิษที่วางไว้ เป็นต้น

กำจัดหนู

1. วิธีสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อม
โดยการรักษาบ้านเรือนให้สะอาดอยู่เสมอ เก็บขยะมูลฝอยให้ มิดชิดใส่ในภาชนะที่มีฝาปิดแข็งแรง ทำความสะอาดท่อระบาย น้ำอยู่เสมอไม่ทิ้งเศษอาหารลงท่อระบายน้ำ เก็บอาหารไว้ใน ภาชนะป้องกันมิให้หนูทำลายได้

2. RAT PROOFING
คือ ส่วนหนึ่งของการสุขาภิบาล แต่มีความสำคัญกว่า คือ การป้องกันหนูมิให้เข้าเคหะสถานบ้านเรือน โรงเก็บของ
และเรือได้ด้วยการสำรวจสถานที่เหล่านั้นและเมื่อสามารถตรวจ พบทางที่หนูสามารถเข้ามาในสถานที่เหล่านั้นได้ ก็ให้ทำการปิดช่องเหล่านั้นเสียด้วยโลหะหนาและลวดตาข่ายหนาๆ

3. ควบคุมกำจัดหนูให้หมดไปจากพื้นที่
คือ การกำจัดหนูให้หมดไปจากในและนอกพื้นที่ควบคุม เพื่อป้องกันการอพยพของหนูนอกพื้นที่ที่เข้ามาใหม่ โดย
เฉพาะในท่อระบายน้ำและแม่น้ำลำคลองต่างๆ การควบคุม ในขั้นนี้เราต้องใช้วิธีการควบคุมกำจัดหนูที่กล่าวถึงขั้นต้นประยุกต์ใช้กับสถานการณ์และสภาพแวดล้อม

   3.1 ขั้นแรกให้กำจัดแหล่งพักอาศัยหรือรังให้หมดไป
   3.2 คือ การกำจัดแหล่งน้ำและอาหาร

4. การกำจัดหนูให้หมดไป
วิธีที่ได้ผลและรวดเร็วที่สุด คือ การใช้เหยื่อพิษและกับดักถ้าใช้  เหยื่อพิษต้องผสมเหยื่อพิษตามที่แนะนำไว้ไม่มากหรือ
น้อยเกินไปเพราะอาจจะเป็นอันตรายต่อสัตว์เลี้ยงและไม่ได้ผลในการควบคุม การวางเหยื่อพิษต้องวางตามทางวิ่ง
ของหนูใกล้ผนังและประตู ใช้เหยื่อพิษใหม่เสมอเพื่อว่าเหยื่อพิษนั้นยังสดอยู่ในขณะที่ใช้